Vanaf 10 januari openen we elke zaterdag onze deuren! Tussen 13.00u en 17.00u ben je welkom om onze tentoonstelling te komen bekijken. 

Nu te zien: de resultaten van de vierde Ploegendienst van 2025. Lees hier meer over dit programma.

Elke zaterdag geopend!

Zevenblad is een magazine voor poëzie en beeldende kunst, dat twee keer per jaar verschijnt. 

Met Zevenblad refereren we direct aan de geschiedenis van Plaatsmaken als uitgeverij, en omarmen we tegelijkertijd experiment en multidisciplinariteit. We geloven sterk in het samenkomen van verschillende talen.  Het blad verschijnt twee keer per jaar en wordt feestelijk gepresenteerd met een programma vol poëzie.

Zevenblad#9 met beeld van Agatha van Amée, Arjan van Es, Carel Lanters, Claudia Lindhout, Francis Konings, Ietje Meerman en Liesbeth Doornbosch. Gedichten zijn van Arjan van Es, Enno de Witt, Ivana Soyer, Marcel Pol, Roelof Schipper en Ruben Planting.

Zevenblad#8 Annelie David, Kiki Mulder, Willem Bentvelzen, Tabea Nixdorff en anne krul, Anke van Oostveen, Jasper van den Broek, Annet Zaagsma en Sebastiaan Mets. Het beeld is van Floor Martens, Dominique Panhuysen, Willy de Weerd-Maas, Abel Schaminee en Daan van der Pluijm. De vormgeving is gedaan door Camille Cilja Caspersen van Werkplaats Typografie/ArtEZ.

Zevenblad#7 met gedichten van Arno Kramer, Antoin Lender, Inge Winter, Ellen Boersma, Roelof Schipper, Jasper van den Broek, Paul Rigolle en Norbert de Beule. Voor de beeldbijdragen zijn Femke Vindevogel, Barbara Polderman, Frans van Tartwijk, Emily Kocken, Miyuki Okuyama, Albert van der Weide en Angeline Lips verantwoordelijk. De vormgeving is gedaan door Camille Cilja Caspersen van Werkplaats Typografie/ArtEZ.

Zevenblad#6 met poëzie van Anke van Oostveen, Roelof Schipper, Willem van Zadelhoff, Frank Pollet en Corie Grootendorst. Het beeld is afkomstig van Geer van der Klugt, Sunflower Soup, Tonni van Sommeren, Bert Scholten en Paul Louis van den Bergh.

Zevenblad#5 met gedichten van Ellen Boersma, Tina van Baren, Lieke Gorter, Corie Grootendorst, Annet Zaagsma, Antoin Lender en Rick Kewal Gademann. Het beeld is afkomstig van Anne Geene, Aldwin Lehr, Melanie Bosboom, Wilfried Nijhof en Ellen Fleich Gracia. 

Zevenblad#4 is een weerslag van het project Altered Breath in taal en beeld. Poëzie van Ananda Serné, Dorien de Wit, Hannah van Binsbergen en Vicky Francke met beeldbijdragen van Marijn van Kreij, Astrid Nobel, Bernice Nauta en Muge Yilmaz

Zevenblad#3 met poëzie van Astrid Arns, Maud Nass, Margreet Tjalsma en Annet Zaagsma. En de beeldbijdragen zijn van Mirjam Kuitenbrouwer, Guusje de Bruin, Marieke Noort, Patty Struik, Melle Mijnhardt, Corine Aalvanger, Lydia Wierenga, Carel Lanters, Lenneke van der Goot, Anne Schoemaker en Karin van Pinxteren. 

Zevenblad#2 met poëzie van Willem van Zadelhoff, Marije Langelaar, Maarten Buser, Moeckbert, Ralph Dassen, Méland Langeveld en Nancy de Graaf. De beeldbijdragen zijn afkomstig van Wija de Boer, Joanneke Jouwsma, Astrid Polman, Wim Salki en Floor Martens.

Zevenblad#1 met poëzie van Tijs van Bragt, Moeckbert, Arno Kramer, Edwin Fagel en Geert van de Ven. De beeldbijdragen zijn van Tamara Kho, Carin Unverzagt, Erik Odijk, Remco Dikken, Choi Wong, Koen Kievits, Frederique van Domburg, Rozemarijn Westerink, PJ Roggeband en Elisabeth Vuez.

0-nummer met poëzie van de collectiefdichters en beeldbijdragen van Hester Louter, Hester Vis, Marten Hendriks en Anand Mahabier.

Abonnement op Zevenblad (jaarlijks 2 exemplaren):
- €27 (incl. verzending) per jaar

Zevenblad

Nu te zien: de resultaten van de vierde Ploegendienst, onderdeel van het programma H0ha. 

Ploegendienst 4 | Rizqita Naherta, Not Just a Collective & ROTS
Werkperiode: September - december 2025
Wintersamenscholing: 9, 12 en 13 december 2025
Te bezoeken:  5 januari t/m 21 februari 2026

Onderdeel van het programma H0Ha, gecureerd door collectief Sunflower Soup voor Plaatsmaken, Arnhem.

In het meerjarenprogramma H0Ha worden de werkplaatsen van Plaatsmaken ingezet om te experimenteren met vormen van protest en verzet, door middel van beeld en taal. Dichters, beeldend kunstenaars, activisten en publiceerders worden uitgenodigd om in zogenaamde 'Ploegendiensten' samen te werken bij Plaatsmaken. H0Ha wordt gecureerd door collectief Sunflower Soup.

Had je een oma die sokken voor je breide? Heeft ze jou geleerd hoe dat moest? En heb jij geduld voor dat tijdrovende werk?

Handwerk, zoals haken, breien en naaien, wordt van oudsher gezien als werk gedaan door vrouwen. Het is arbeid die vaak wordt verricht in huis of in kleine gemeenschappen. De maker blijft vaak onbetaald en onbenoemd. Dit past in een breder patroon waarin het werk van vrouwen onzichtbaar wordt gemaakt. Tegelijkertijd vormt deze arbeid een basis voor vrouwen om samen te komen, zich te organiseren en zich te emanciperen.

Het Arnhemse collectief Not Just a Collective heeft handwerk omgezet in grafisch werk. Juist door deze vertaling ontstaat een nieuwe zichtbaarheid die het mogelijk maakt om over deze aspecten van handwerk na te denken. Handwerk wordt vaak gezien als oubollig maar draagt ook een geschiedenis van subversie, verzet en saamhorigheid in zich.

De kunstenaar Rizqita Naherta maakte een installatie die refereert aan vrouwenemancipatie in Indonesië en de belangrijke rol die de beweging Gerwani daarin speelde. Deze beweging is een voorbeeld van manieren waarop verschillende vormen van emancipatie en verzet samenkomen en elkaar versterken, omdat binnen Gerwani anti-imperialisme en dekolonisering centraal stonden. In de zeefdrukken zijn teksten uit Gerwani’s tijdschrift Api Kartini gedrukt op afbeeldingen van kebaya’s (indonesische traditionele kledij voor vrouwen).

In de praktijk van kunstenaar en dichter ROTS is ‘ontrafelen’ een belangrijke methode die zowel op een concrete als een metaforische manier wordt ingezet: wol uit oude truien wordt opnieuw gebruikt voor objecten met andere doeleinden. Een schijnbaar bekend begrip als 'man' wordt ontrafeld om zo te bevragen waar masculiniteit eigenlijk uit bestaat. ROTS maakte een mancave die bedrukt is met afbeeldingen van Androgel, een hormoonmiddel. Hoe dient een man zich te gedragen in zijn cave? Je bent welkom om dat voor jezelf uit te zoeken door plaats te nemen in het zachte interieur van deze grot die je ook als een baarvader mag zien.

Wat betekent het vandaag de dag om handwerk vaardigheden door te geven? Van wie leerde jij haken, breien of naaiwerk? Deden de vrouwen die je kent dit voor hun plezier of was het het enige wat toegankelijk was?

In dit textielwerk van Not Just a Collective zijn vijf van de leden, Lu Lin, Femke Kersten, Alessandra Varisco, Doga Gönüllü en Heike Renée de Wit, uitgegaan van kennis en vaardigheden die ze van hun grootmoeders hebben gekregen. Onderling hebben zij handwerktechnieken zoals haken en breien met elkaar gedeeld, en nieuwe technieken geleerd in buurthuis de Nieuwe Hommel, vlakbij Plaatsmaken. Gecombineerd met verhalen en herinneringen over hun oma's hebben zij textielwerk naar drukwerk vertaald. . Door middel van druktechnieken, zoals zeefdruk en hoogdruk, werden deze beelden geprint op stukken textiel, die vervolgens aan elkaar zijn genaaid om zo een groot patchwork te vormen. Dit patchwork is als een gordijn midden in de ruimte van Plaatsmaken te zien, je kan er niet omheen. Het laat je stilstaan bij de arbeid, kennis en verhalen van onze oma's en hoe die wordt geherwaardeerd en niet vergeten mag worden.

Merawat Api dari Penyihir-Penyihir Militan Kami - Voed het vuur van onze militante heksen.

Door middel van een verzameling archieven die opnieuw zijn geactiveerd uit het tijdschrift Api Kartini van Gerwani, worden fragmenten uit het tijdschrift gepresenteerd op de vele kebaya-prints en bamboematten in de woonkamer, terwijl revolutionaire passages, gedichten en lijsten via de telefoon en televisie werden voorgelezen door familieleden in ballingschap.

Het werk biedt een plek om de militante vrouwenorganisatie te herdenken. Naast de pedagogische activering vraagt het werk om de herinneringen aan het verzet van Indonesische vrouwen en hun methoden van begrip, die zich organiseren met de massa's, te koesteren. Deze herinneringen dreigen in het heden te worden vergeten als gevolg van het historische trauma onder het regime van Soeharto.

Hallo, ik ben een performatieve man,
Mijn mannengrot is een baarmoeder
Beste Virginia, ik kraak nu de kamer, ik maak de ruimte. Het (op steroïden).

Mijn lichaam op testeron voelt meer en meer als het mijne, letterlijk beter, sterker. Was het een hormonaal probleem? Had ik gewoon niet genoeg?

Ik weet dat de maan, terwijl die toch ver weg is, zelfs te veel voor me was.

Voel ik me mannelijker omdat ik testosteron gebruik? Of voel ik me mannelijk en gebruik daarom testo?

Mannelijkheid is veranderlijk(heid)
Mannelijkheid is mals en vaak fragiel
Mannelijkheid stoelt (relies on) zich op verhalen die wij vertellen over hoe mannen tot stand komen.

Ben ik een man door elke keer maar weer dezelfde act op te voeren? Ik bereik het nooit helemaal, maar dat is misschien ook maar beter zo.

Gender is een beeld dat herhaaldelijk wordt geciteerd, herhaalt en gereproduceerd. Deze mannengrot (mancave)/baarmoeder (womb) huisvest ideeën over performatieve masculiniteit en legt bloot wat Judith Butler 'the machinery of becoming' noemt, in het Nederlands het 'mechanisme van worden' (??)

Mijn manwomb - een ode aan mijn muses - de matchamannen, de soyboys, de softbois, metromannen, dandies & hipsters.H0ha is een programma waarin dichters, beeldend kunstenaars, activisten en publiceerders worden uitgenodigd om in zogenaamde 'Ploegendiensten' te komen (samen-)werken bij Plaatsmaken. Ieder seizoen komt daar een Samenscholingsweek van, waarin activiteiten gebundeld worden tot een uitbundig geheel van artistiek en sociaal experiment. We werken voor dit programma samen met kunstcollectief Sunflower Soup en curator Lenn Cox. De Wintersamenscholing vond plaats op 9, 12 en 13 december.

Nu te zien | Ploegendienst 4

In de vitrine die voor het Paleis van Justitie in Arnhem staat programmeert Plaatsmaken sinds een aantal jaar actuele beeldende kunst. Dit vanuit de gedachte dat het tegenkomen van kunst op onverwachte plekken een extra glans aan je dag kan geven.

In samenwerking met de afdeling BEAR (Fine Art) van ArtEZ krijgen (ex)studenten de gelegenheid een voorstel in te dienen voor de vitrine. Dit is voor beide partijen goed: jonge kunstenaars doen ervaring op met exposeren en Plaatsmaken is zo verzekerd van het programmeren van jong talent direct vanaf de academie.

Vanaf 9 januari te zien in de vitrine: People on the street, van Chenxin Feng

De Uitspraak

Op vrijdag 30 januari vindt de jaarlijkse Uitnacht Arnhem plaats. Ook dit jaar hebben we weer een mooi programma. Stadsresident Frank Koolen presenteert Klei Café 'Just Friends' bij Plaatsmaken. 

In de twee weken rondom de Uitnacht zijn bovendien kunstwerken uit ons depot te zien in verschillende winkels in Klarendal.

Maak tijdens de Uitnacht kennis met de manier van werken van Frank Koolen. Tussen 16.00 en 20.00 uur kun je langskomen om te maken, mee te doen en uit te wisselen!

In 2026 is kunstenaar, docent, workshopleider en organisator Frank Koolen als stadsresident te vinden in Arnhem. Hij maakt installaties, video’s, performances, tekeningen en sculpturen.

Tijdens de Uitnacht maak je bij Plaatsmaken kennis met zijn project FIASCO TOTAAL. Frank maakt graag werk voor en met anderen en wil het plezier dat hij zelf beleeft aan kunst graag met anderen delen. Hij vindt dat kunst an sich niets moet zijn, maar wel dat het als een mooi beginpunt van sociale verandering of een ander bewustzijn kan dienen. Zijn belangrijkste drijfveer is zijn enthousiasme voor het creatieve proces als motor voor een open en empathische blik. Belangrijke ingrediënten daarbij zijn voor Frank de inzet van humor, ontregeling en improvisatie.

In FIASCO TOTAAL, het onderzoek van Frank Koolen, staat het creatieve proces als drijvende kracht voor spel, gesprek en nieuwe ontdekkingen centraal. Het is een dynamisch, experimenteel en speels onderzoek naar manieren en effecten van collectiviteit, samen werken en samen-werken, waarin het proces en de gedeelde ervaring belangrijk zijn. De conclusies van het onderzoek zullen op verschillende locaties, onder andere bij Plaatsmaken en Omstand, worden gepresenteerd. Het project bestaat uit meerdere onderdelen, namelijk STUDIO FIASCO, CIRCUS FIASCO en FIASCO TOTAL.

Het Arnhems Stadsatelier is een samenwerking tussen Plaatsmaken, Theater aan de Rijn, ArtEZ en The Hub. Eind 2025 begon Frank Koolen zijn residentie bij OMSTAND. Het project wordt mogelijk gemaakt door Gemeente Arnhem.

Daarnaast presenteert Het Modekwartier in samenwerking met Plaatsmaken een kunstroute door de wijk Klarendal tijdens Uitnacht Arnhem. Op diverse locaties in de wijk kun je twee weken lang de parels uit het archief van Plaatsmaken bewonderen. Laat je verrassen door zowel de kunstwerken als de ondernemingen in Klarendal. De edities zijn van verschillende kunstenaars, allemaal gemaakt in de werkplaatsen van Plaatsmaken. De werken zijn te zien vanaf 23 januari tot 6 februari bij de deelnemende locaties in de wijk.

Tevens kan je tijdens de Uitnacht bij Plaatsmaken het werk van Ploegendienst 4 bewonderen.

Uitnacht Arnhem

Plaatsmaken heeft kerstvakantie vanaf 17 december.

Tijdens onze kerstvakantie sluiten wij onze deuren. We maken ons op voor een nieuw jaar vol met experiment, kunst, activisme en andere mooie projecten! We verwelkomen je graag weer bij ons op maandag 5 januari.

TIP
Te bezoeken in de vakantie: STUDIO FIASCO bij OMSTAND

Te zien van 13 december 2025 tot en met 11 januari 2026. Geopend voor publiek iedere zaterdag en zondag van 12.00u - 17.00u.

Plaatsmaken gesloten

Op donderdag 18 september en zaterdag 20 september vond de Herfstsamenscholing plaats.

Koen Kievits en Django van Ardenne fotografeerden de Herfstsamenscholing, en Plaatsmaker Maurice legde alles vast op video. Onderaan deze pagina kun je het beeldmateriaal bekijken.

De herfst begon langzaam de kleuren te veranderen. In een zacht septemberlicht vierden we de overgang naar het nieuwe seizoen. Op donderdag liepen we door Klarendal om de elektrakasten te bekijken die Harmen Liemburg had voorzien van ontwerpen, gebaseerd op lievelingsdingen van buurtbewoners. Alles was op kleur gerangschikt. Sommige buren hadden een heel tuintje aangelegd rond het kastje voor hun deur, met bijpassende bloemen. Bij terugkomst was er Equinox soep van pompoen en gember, met geroosterde salie croutons. Aan tafel werd er door Sunflower Soup een workshop gegeven waarbij deelnemers konden tekenen op eetbaar papier. Katten werden getekend, met zorgen en in gespannen toestand. Toen iedereen klaar was werden de tekeningen en daarmee de zorgen opgegeten.

Het was al druk bij Plaatsmaken rond het middaguur op de tweede dag van de Samenscholing. Periphery Center gaf een workshop waarbij gelezen, geluisterd, geschreven en uiteindelijk een groot werk werd gemaakt. Deelnemers zaten in een kring en bespraken hoe ze hun woede en politieke teleurstelling konden omzetten in iets constructiefs. Gezamenlijk werkten ze aan een grote blauwdruk die nu als inspiratie te zien is in de Composthoop in de hoek van de ruimte.

Buiten plakte de Hospitality Club het billboard weer vol met felgelkeurde monoprints. Hier en daar alvast een molen erop, het is de start van het grote Molenproject waarbij ze zeilen voor de wieken zullen maken. Na afloop van deze activiteiten aten wij verrukkelijk bananenbrood, in voorbereiding op de rave in de kelder.

Het was tijd voor de presentatie van Ploegendienst 3. Het werk van Margreet Sweerts werd door middel van een performance getoond. Twee vaandelzwaaiers liepen vanaf het begin van de oprit op het publiek toe. Wild zwaaiend, dan weer elkaar rustig aankijkend. De vaandels klapperden lustig in de wind. Daarna werden ze aan elkaar geknoopt en was het één grote vlag, overgave en berusting.

Emmeline de Mooij nam ons op hilarische wijze mee in haar lichamelijke transformatie, van stil staan in haar lichaam tot uitbundig datzelfde lichaam vieren en delen. Moni Zwitserloot droeg teksten voor die al even lichamelijk waren, met onderwerpen als wormen en maden en losse nagelriemen. Hussel Zhu ging op de molensteen staan en vertelde ons in het Chinees over zijn werk. Dat niemand begreep wat hij zei was geen enkel probleem, wij voeren blind op zijn gepassioneerde uitleg.

We begaven ons naar de kelder waar de gezamenlijk gemaakte muziekvideo werd gelanceerd. Voor de gelegenheid was de hele kelder ingepakt in zwart plastic, er was een rookmachine, een laserlicht en een DJ. We zagen Margreet, Emmeline, Hussel en Moni schreeuwen, dansen, bewegen, hun demonen aanroepen en bevechten. Daarna gingen we die van onszelf aankijken, dansen, met de armen de lucht in, daarbij lichtelijk geholpen door de muziek en hier en daar een bijpassende cocktail zoals Dark & Stormy.

Laat nu de herfst en de inkering maar komen.

De Herfstsamenscholing is onderdeel van H0ha; een programma waarin dichters, beeldend kunstenaars, activisten en publiceerders worden uitgenodigd om in zogenaamde 'Ploegendiensten' te komen (samen-)werken bij Plaatsmaken. 
Ieder seizoen komt daar een Samenscholingsweek van, waarin activiteiten gebundeld worden tot een uitbundig geheel van artistiek en sociaal experiment. We werken voor dit programma samen met kunstcollectief Sunflower Soup en curator Lenn Cox. 

Moni Zwitserloot is schrijver en performer. Belangrijke elementen in diens werk zijn lichamelijkheid, transformatie en community. Vreemd, vies of raar zijn wordt gevierd met behulp van gore-en magisch realistische elementen. Huidige obsessies: insecten, schimmels en lichaamssappen.

Hussel Zhu is beeldend kunstenaar, schrijver van korte verhalen en onderzoeker. In zijn grafische werk gebruikt hij vaak de figuur van een dansende kikker -geïnspireerd door de japanse inktschildering ‘Vogels, Dieren en Menselijk Spel’ en door de schilderijen van Bada Shanren, waarin satirische dieren machthebbers bespotten.

De Feministische Handwerk Partij is een politieke feministische kunstenaarsbeweging die zich bezighoudt met studeren, repareren, spreken, oplappen, ontleren en verstellen. Het is een initiatief van beeldend kunstenaar Emmeline de Mooij en performance regisseur Margreet Sweerts.

Terugblik | Herfstsamenscholing

We laten het traditionele idee van een tentoonstelling met begin- en eindpunt los. In plaats daarvan organiseren we Ploegendiensten van kunstenaars, schrijvers en collectieven.

Ieder seizoen komt daar een Samenscholingsweek van, waarin activiteiten gebundeld worden tot een uitbundig geheel van artistiek en sociaal experiment. We werken voor dit programma samen met kunstcollectief Sunflower Soup en curator Lenn Cox. De tweede Samenscholingsweek vond plaats in de week van 21-29 juni. De resultaten van deze tweede Ploegendienst en Samenscholing zijn nog te zien tot halverwege september.

Ploegendienst 2 | Periphery Center & Girls Like Us
Werkperiode: April/mei/juni 2025
Lente Samenscholing: 21 - 29 juni 2025
Te bezoeken: 30 juni t/m 5 september 2025

Collectief Periphery Center onderzocht tijdens hun residentie (Ploegendienst) hoe het collectief een plek kan zijn waar ruimte is voor ideeën, verlangens en ontmoetingen binnen het huidige sociale en politieke landschap. Spiralend rondom de vraag welke omstandigheden collectieven mogelijk maken en hoe dit net als het lichaam veranderlijk is: het kan transformeren, ouder worden en andere behoeften ontwikkelen.

Periphery Center nodigde publiceerderscollectief Girls Like Us uit om vanuit hun jarenlange ervaring samen met hen dit proces te verdiepen en gezamenlijk toe te werken naar een publieke workshopping sweatpants sessie op zondag 29 juni. Lees meer over deze sessie FROM THE MARGIN TO THE SEAM in het programma.

Tijdens hun werkperiode bij Plaatsmaken onderzochten Jeanine van Berkel, Yusser al Obaidi, Yessica Deira en Pelumi Adejumo van Periphery Center wat het betekent om collectief te werken. Geworteld in gedeelde diasporische ervaringen schreven ze, speelden ze en experimenteerden ze met cyanotype, zeefdruk en grafisch ontwerp. Het werken met zeefdruk en afdrukken werd voor hen een reis van terugkeer, een herhaling, een beweging tussen aanwezigheid en verdwijnen. Elke afdruk draagt een echo van iets dat ooit was, maar nooit op exact dezelfde manier terugkomt. De vervaging van pigment en het ritme van de lagen roepen herinneringen op aan een land, een plek, een tijd. Vervaagd, en telkens opnieuw opduikend. In de Yoruba-cultuur is indigo de kleur van liefde. De patronen en vormen in de ruimte verwijzen naar traditionele indigoverftechnieken uit de Nigeriaanse textieltraditie. Indigo was ooit zowel een heilig materiaal als een vorm van ruilmiddel en droeg een diepe culturele betekenis. Via symbolische motieven en patronen ontstond een visuele taal, waarmee boodschappen op kleding werden overgebracht en status en verbondenheid tussen mensen werden uitgedrukt.

De samenwerking van Periphery Center is tastbaar aanwezig in het werk: de een begint, een ander houdt het raster vast, iemand anders voltooit de lijn of vult de kleur in. Het werk beweegt van hand tot hand, zoals herinneringen: gedeeld, verschoven, gedragen. Fonetische overeenkomsten tussen talen vormen poëtische bruggen tussen culturen. Door de ruimte heen wordt er verwezen naar het woord vluchteling/gast in zowel het Arabisch (Laje’ [لاجئ]) als het Yoruba (Àlejò). Geïnspireerd door de wortelstructuur van de Arabische taal vind je motieven die zijn afgeleid van de wortel ل ج ء (l-j-ʔ) – 1. gerelateerd aan toevlucht afgedrukt op geruite plastic tassen. Beïnvloed door denkers als Édouard Glissant gingen zij in gesprek over wat het betekent om ergens vandaan te komen waar je toch altijd een gast blijft. Altijd arriverend, altijd terugkerend. Hoe die beweging, na verloop van tijd, misschien een vorm van verankering kan worden in plaats van rouw.

De kleur blauw verwijst naar meer dan alleen nostalgie of traditie. Hun beeldtaal is geïnspireerd door de vervaagde affiches van oude reisbureaus. Ooit helder van kleur, nu uitgewist door de tijd. Periphery Center laat zich inspireren door de ontwerp- en beeldculturen uit het mondiale zuiden, esthetieken die binnen het westerse modernisme vaak worden afgedaan als kitsch of amateuristisch. Hier worden deze visuele talen, net als de vele talen onder hun tong, gevierd en opnieuw verbeeld als Diasporic Vernacular Design: gelaagd, hybride en krachtig.

Ga zitten, beste vreemdeling.
Blijf even.

Deze werkperiode (Ploegendienst) is onderdeel van het programmaTime Out / Tune In dat programmamaker Lenn Cox heeft samengesteld rond het gemeenschappelijke huishouden van Plaatsmaken. Time Out / Tune Inverbindt de cyclische aard van tijd en haar seizoenen, met een oproep tot vertraging! Het programma onderzoekt met verschillende generaties hoe we ons samen kunnen organiseren, wat we van elkaar kunnen leren en wat er op het spel staat in het culturele veld en daarbuiten. Dansend door gekozen families, zielsverwanten en voorouderlijke zaken. Lees meer over het programma op de website van Plaatsmaken.
Lees hier meer over het programma Time Out / Tune In.

Periphery Center is een opkomend collectief voor kunst en geza­menlijke studie. Hier plaatsen we de marge centraal als de bron van een tegen-hegemonisch discours, dat zich niet alleen uit in woor­den, maar ook in de manier waarop we zijn en leven.* Hier komen we samen om elkaar te inspireren en de werkelijkheid te creëren die we dromen, door middel van het maken van boeken, grafisch ontwerp, publicaties, curatie, kunst en schrijven. Periphery Center is gevestigd in Rotterdam en bestaat uit Leana Boven, Pelumi Adejumo, Yusser Al Obaidi, Jeanine van Berkel en Yessica Deira.

* bell hooks, “Marginality as site of resistance”

Girls Like Us is een queer feministisch magazine gemaakt door en met een steeds uitbreidende gemeenschap van queers van alle kanten van het spectrum binnen de kunst, cultuur en activisme. Het tijdschrift werd opgericht door Jessica Gysel. Het mengt poli­tiek met plezier en brengt collaboratieve routes in kaart naar een niet-patriarchaat. Om actief een gemeenschap op te bouwen organi­seert Girls Like Us ook evenementen, variërend van filmvertoningen, tentoonstellingen, gesprekken, workshops, presentaties, tijdelijke winkels en feestjes. Katja Mater is betrokken als redacteur.

Lenn Cox
Lenn Cox is een community organizer, kunstenaar, educator en programmamaker. Ze onderzoekt solidaire economieën door zich onder te dompelen in zelfgeorganiseerde leer-werk-leefomgevingen, velen met een ecofeministisch en queer hart. Ze gebruikt kleding en navigatiekaartjes om de uitwisselingen en verhalen die ze verzamelt mee te nemen. Lenn initieert samenkomsten die collectief leren mogelijk maken. Een doorlopend onderzoek naar hoe we ons organiseren, wat we van elkaar kunnen leren en wat er op het spel staat in het culturele veld en daarbuiten. 

Nu te zien | Ploegendienst 2

Op donderdag 18 september en zaterdag 20 september vindt de Herfstsamenscholing plaats. 

"Total let go cathartic healing pleasure activist transformative release dance party"

Kom dansen en de resultaten van de derde ploegendienst met ons vieren! Moni Zwitserloot, Hussel Zhu en de Feministische Handwerk Partij hebben etsen gemaakt en schijnbaar uit het niets een muziekvideo geproduceerd, die dient als bevrijding van verborgen en onderdrukte energie. Deze bevrijding kan gezien worden als een kritiek op normatieve en patriarchale structuren, maar het is ook een manier om ouder worden, krijsen en orgasmische lelijkheid terug te eisen en trots toe te eigenen. Natuurlijk ben je daarnaast ook heel welkom om mee te doen aan de verschillende workshops.

We laten het traditionele idee van een tentoonstelling met begin- en eindpunt los. In plaats daarvan organiseren we dit jaar ploegendiensten van kunstenaars, schrijvers en collectieven. Ieder seizoen worden activiteiten gebundeld tot een feestelijke Samenscholing, gedreven door artistiek en sociaal experiment. We werken voor dit programma samen met kunstcollectief Sunflower Soup (SFS) en programmamaker Lenn Cox. SFS bedacht het programma H0Ha en Lenn Cox Time Out/Tune In. The Hospitality Club verzorgt hierbij educatie en publieksactiviteiten. Meer over H0Ha en Time Out / Tune In vind je hier.

Programma Herfstsamenscholing (alle onderdelen zijn gratis)

DONDERDAG 18 SEPTEMBER
16.00 | Kleurendal
Wandeling door Klarendal langs een selectie elektrakasten die Harmen Liemburg voor Plaatsmaken ontwierp. Het project, in opdracht van de Gemeente Arnhem, is een samenwerking tussen Plaatsmaken, bewoners, lokale organisaties en de kunstenaar. Na afloop is er een informele borrel bij Plaatsmaken. Meewandelen? Meld je dan aan via info@plaatsmaken.nl
17.00 | Workshop Cannibal Cats door Sunflower Soup
Bij deze workshop kun je het achterste van je tong laten zien tijdens het maken van een eetbare zine. Dit is je kans om lekker kattig te zijn, geef je killjoy alle ruimte, zet je nagels ergens in, laat je haren recht overeind staan. Samen maken we teksten, tekeningen en drukwerk, eten we elkaars frustraties en zorgen op, om dit uiteindelijk collectief te verteren. All concerns all beautiful!
17.30 | Equinox Soep

12.30 - 14.30 | Workshop Blues & Rage door Periphery Center
In deze workshop duiken we in de taal, kleur en klank van politieke teleurstelling en woede, door middel van lezen, luisteren, schrijven & blauwdrukken. Meer informatie vind je hier. 
12.30 - 14.30 |  Inloopworkshop MONOMILL door Hospitality Club
monoprinten op ons billboard buiten
14.30 | Cosy Food Break
15.30 | OPENING: Total let go cathartic healing pleasure activist
transformative release dance party
17.30 | Herfstsoep, cocktails en meer Feest!

Moni Zwitserloot is schrijver en performer. Belangrijke elementen in diens werk zijn lichamelijkheid, transformatie en community. Vreemd, vies of raar zijn wordt gevierd met behulp van gore-en magisch realistische elementen. Huidige obsessies: insecten,
schimmels en lichaamssappen.

Periphery Center is een opkomend collectief voor kunst en gezamenlijke studie. Hier komen we samen om elkaar te inspireren en de werkelijkheid te creëren die we dromen, door middel van het maken van boeken, grafisch ontwerp, publicaties, curatie, kunst en schrijven. Periphery Center bestaat uit Leana Boven, Pelumi Adejumo, Yusser Al Obaidi, Jeanine van Berkel en Yessica Deira.

Voor onze kleinschalige educatieprojecten werken we samen met de Hospitality Club, die bestaat uit Mirka Farabegoli en Krista Burger. We betrekken hierbij basisscholen uit de wijk, jongeren, kinderen, ArtEZ- studenten en MBO studenten en wijkbewoners.

Met dank aan Mondriaan Fonds en Gemeente Arnhem.

Herfstsamenscholing

Plaatsmaken zoekt voor haar Raad van Toezicht twee nieuwe leden, beiden uit de regio Arnhem.

Een lid met een stevige bestuurlijke achtergrond, bij voorkeur in de culturele sector en met kennis van lokale politiek. 

Een lid met een jonge kunstpraktijk en een scherpe blik op het actuele kunstenveld. Voor dit profiel is juist het makers perspectief van belang, en is geen bestuurlijke ervaring vereist.

Plaatsmaken is een groeiend kunstplatform waarin experiment en saamhorigheid de belangrijkste kernwaarden zijn. We beschikken over een tentoonstellingsruimte, een projectbureau en werkplaatsen. In ons inclusieve artistieke programma spelen de grafische werkplaatsen een voorname rol, net als dialoog en verdieping. We hebben een hecht team en ondernemen regelmatig activiteiten. In onze RvT streven we naar een diverse samenstelling met uiteenlopende competenties en perspectieven.

De leden van de RvT zijn allen onbezoldigd. De RvT volgt in haar toezicht de Governance Code Cultuur. Zij stelt zich tot taak om Stichting Plaatsmaken te helpen de principes van deze Governance Code in de praktijk te brengen en uit te leggen hoe dit gebeurt:

1. Culturele waarde scheppen voor en in de samenleving

2. Integer en rolbewust handelen: er is geen belangenverstrengeling binnen de RvT

3. Zorgvuldig besturen: de RvT ondersteunt de dagelijkse leiding waar nodig in de verantwoorde omgang met mensen en middelen

4. Goed toezicht uitoefenen: door een professionele, onafhankelijke RvT met oog voor diversiteit

De RvT komt vier keer per jaar bij elkaar, waarbij de directie aanzit bij de vergaderingen. Waar nodig overlegt de RvT vaker, en indien gewenst zonder aanwezigheid van de directie. De leden van de RvT zijn daarnaast afzonderlijk in voorkomende gevallen sparringpartner voor de directie.  

De RvT stelt het jaarverslag en de jaarrekening van de stichting vast. Zij denkt actief mee over de beleidsplannen van de stichting en accordeert deze eveneens. Aanwezigheid van de leden van de RvT tijdens activiteiten van Plaatsmaken wordt zeer op prijs gesteld.

Voor meer informatie kun je bellen met:

- Inge Pollet, directeur-bestuurder (06-28114388)

- Gijs Frieling, voorzitter Raad van Toezicht (06-27021853)

Stuur je sollicitatie voor 1 september naar info@plaatsmaken.nl t.a.v. Inge Pollet.

Vacatures

In deze workshop duiken we in de taal, kleur en klank van politieke teleurstelling en woede.

Door het lezen van queer, feministische en Black manifesten bespreken we hoe we kunnen voelen en uiten zonder censuur, en hoe we via onze woede nieuwe manieren van leven en zijn in de wereld kunnen voorstellen. We geven vorm aan onze woede door onze eigen manifesten te schrijven.

Na de lees- en schrijfsessie volgt een luistersessie, door een collectief samengestelde playlist. Terwijl geluid ons lichaam in beweging brengt, vertalen we onze gevoelens naar beelden via cyanotype: een afdruktechniek waarin zonlicht en indigo samenkomen.

Zo ontstaat een afdruk van iets dat niet vergeten wil worden, zichtbaar gemaakt in licht.

Iedereen is welkom om mee te doen! Fijn als je je aanmeld via lenn@plaatsmaken.nl zodat we daar rekening mee kunnen houden qua voorbereidingen. Tijdens de workshop wordt er vooral Engels en Nederlands gesproken.

Periphery Center is een opkomend collectief voor kunst en geza­menlijke studie. Hier plaatsen we de marge centraal als de bron van een tegen-hegemonisch discours, dat zich niet alleen uit in woor­den, maar ook in de manier waarop we zijn en leven.* Hier komen we samen om elkaar te inspireren en de werkelijkheid te creëren die we dromen, door middel van het maken van boeken, grafisch ontwerp, publicaties, curatie, kunst en schrijven. Periphery Center is gevestigd in Rotterdam en bestaat uit Leana Boven, Pelumi Adejumo, Yusser Al Obaidi, Jeanine van Berkel en Yessica Deira.

*bell hooks, “Marginality as site of resistance”

Deze workshop is onderdeel van de Herfstsamenscholing.

Workshop Blues & Rage

Vanaf 1 juli te zien in de vitrine: Ouiee SY Park, 'The House with a Green Old Roof'

De beelden van kunstenaar Ouiee SY Park, die nu te zien zijn in de vitrine voor het paleis van justitie, komen uit haar videowerk The House with a Green Old Roof, een persoonlijke zoektocht naar Park’s grootmoeder en de manier waarop hun familie is gevormd door het leven in een metropool.

Onlangs verloor Ouiee SY Park haar grootmoeder wie centraal staat in de afbeeldingen. Dit werk wordt daarmee een memoriam. Door deze beelden te delen in de vitrine, nodigt Park haar grootmoeder symbolisch uit in Arnhem, haar nieuwe thuis, waar ze probeert te wortelen en te bloeien — zoals haar grootmoeder dat ooit deed onder het groene oude dak van haar huis.

Bekijk de film waar de beelden uit komen hier.

In samenwerking met de afdeling BEAR (Fine Art) van ArtEZ krijgen (ex)studenten de gelegenheid een voorstel in te dienen voor de vitrine. Dit is voor beide partijen goed: jonge kunstenaars doen ervaring op met exposeren en Plaatsmaken is zo verzekerd van het programmeren van jong talent direct vanaf de academie.

Van zaterdag 21 juni t/m zondag 29 juni vond de Zomersamenscholing plaats. 

Wij kijken terug op een zeer succesvolle week, waarin we verspreid over drie dagen heel veel bezoekers ontvingen. Koen Kievits en Django van Ardennen fotografeerden de Zomersamenscholing, en Plaatsmaker Maurice legde alles vast op video. Onderaan deze pagina kun je het beeldmateriaal bekijken.

Dag 1 | Zonnedag
Kunstcollectief Periphery Center trapte na de workshops van Sunflower Soup en Hospitality Club af met een spoken word performance en een prachtige presentatie van het drukwerk dat ze de afgelopen tijd bij ons maakten. Curator Lenn Cox interviewde de dames tijdens de opening over hun werkperiode. De pittige Antilliaanse zonnewende-stoof die het collectief had bereid paste er perfect bij. Na de performance nam DJ Snobbie de vloer over en trakteerde ons op lekkere muziekjes.

Dag 2 | Letterdag
De tweede Zomersamenscholingsbijeenkomst begon met een letterstempelworkshop door Sunflower Soup waarbij ons billboard volledig opnieuw werd voorzien van tekst en afbeeldingen. Vele handen stempelden gezamenlijk aan een werk dat zich het best laat omschrijven als ‘activistische humoristische beeldpoëzie’ waarin -uiteraard- katten een belangrijke rol hebben. Na de huisgemaakte Lettersoep was er de presentatie van het nieuwe nummer van Zevenblad. Dichters en kunstenaars lazen voor of vertelden, soms heel uitgebreid, over de werken die in het blad staan. Het was een mooie aandachtige bijeenkomst, zoals we dat gewend zijn bij Zevenblad. Daarna was de avond nog lang en zacht, en de biertafel buiten.

Dag 3 | Samendag
De laatste Zomersamenscholingsdag stond in het teken van de workshop die door Periphery Center in samenwerking met collectief Girls Like Us uit Brussel was ontwikkeld. Er werd samen voorgelezen, gediscussieerd en teksten werden op sweatpants gezeefdrukt. Het was een drukbezochte middag met veel nieuwe gezichten. Ook deze bijeenkomst werd afgesloten met een gezamenlijke maaltijd.

We hebben mooie herinneringen gemaakt, en weer een nieuw hoofdstuk geschreven in ons vierjarig artistiek en sociale experiment. Afgelopen januari begonnen we met een programma dat wordt gecureerd door Sunflower Soup en Lenn Cox, waarbij Hospitality Club de educatie verzorgt. Ploegendiensten van kunstenaars, dichters en publiceerders werken gedurende een seizoen in onze werkplaatsen. Tijdens de zonnewende of equinox die daarop volgt vieren we deze nieuwe aanwinsten met een programma vol workshops, presentaties, bijeenkomsten en soep. De Herfstsamenscholing zal plaatsvinden rond het weekend van 20 en 21 september.

We laten het traditionele idee van een tentoonstelling met begin- en eindpunt los. In plaats daarvan organiseren we dit jaar ploegendiensten van kunstenaars, schrijvers en collectieven. Ieder seizoen worden activiteiten gebundeld tot een feestelijke Samenscholing, gedreven door artistiek en sociaal experiment. 

Programmamaker Lenn Cox bedacht Time Out/Tune In, een programma waarin de focus ligt op tijd en de behoefte aan vertragen. Hierin wordt het huishouden van Plaatsmaken onder de loep genomen en worden kruispunten gemaakt met de ‘huishoudens’ van andere makers en organisaties. The Hospitality Club verzorgt hierbij educatie en publieksactiviteiten. Meer over Time Out/Tune In vind je hier

Periphery Center is een opkomend collectief voor kunst en geza­menlijke studie. Hier plaatsen we de marge centraal als de bron van een tegen-hegemonisch discours, dat zich niet alleen uit in woor­den, maar ook in de manier waarop we zijn en leven.* Hier komen we samen om elkaar te inspireren en de werkelijkheid te creëren die we dromen, door middel van het maken van boeken, grafisch ontwerp, publicaties, curatie, kunst en schrijven. Periphery Center is gevestigd in Rotterdam en bestaat uit Leana Boven, Pelumi Adejumo, Yusser Al Obaidi, Jeanine van Berkel en Yessica Deira. 

Terugblik | Zomersamenscholing

Vanaf 3 oktober te zien in de vitrine: Abse-n-ce, van Arya Rambod

A world of thresholds in which history falls into the present, and the present breaks into the future.

only the pieces of a past breaking like an earthquake,

seeping into our joints, dehydrating them.

We had asked for a world without judgment, a world unmanageable. An error, a desire, a like.

Now, there are only the broken pieces of history, present, and future, dispersed, awaiting.

Asian Movie Night programmeert bij Plaatsmaken een avond met vier korte films, samengesteld door Malika Mukhamejan. Het programma wordt aangevuld met de cinema-performance 'Lady of Heaven' van Darya Andijan en een reflectieve tekenworkshop.

Tremors Beneath the Surface: Women's Voices from Central Asia is de titel van het jaarprogramma van Asian Movie Night. Een programma dat speelfilms, korte films en experimenteel werk uit Centraal-Azië en de diaspora's samen brengt en daarmee een gelaagd portret van vrouwenlevens schetst. De films worden niet door één verhaallijn met elkaar verbonden, maar door de vibraties die eronder schuilgaan: stilte die generaties overstijgt, herinneringen die het heden onderbreken, uithoudingsvermogen verweven in de texturen van het alledaagse.

Op 6 november presenteert Asian Movie Night en het QYZQARAS Film Festival bij Plaatsmaken het volgende onderdeel: Short Programme Part II — Echoes and Traces: Experimentele cartografieën van liefde, verlies en herinnering.
In dit onderdeel wordt de filmtaal zelf een plek van verzet. Dagboeken, mythen, landschappen en afwezigheden nemen de plaats in van lineaire verhalen, waardoor het onuitgesprokene en ongeziene naar voren kan komen. Queer intimiteit houdt stand ondanks stilte en afstand, moederlijke geschiedenis keert terug via mythes, een meer wat wordt bedreigt spreekt door poëzie, en de texturen van een enkele dag veranderen in een meditatie over heling. Samen creëren deze films alternatieve cartografieën van identiteit en overleving — fragmenten en sporen die resoneren waar woorden tekortschieten.

De volgende vier korte films worden vertoond:

1. Kündelık.Almaty / Aiganym Mukhamejan / Kazachstan / 2024 / 11’
Kündelık.Almaty begint met Aiganym Mukhamejan’s spontane beslissing om haar dag in Almaty, Kazachstan te filmen. Met een camera in de hand legt ze haar persoonlijke ontmoetingen en de levendige energie van haar omgeving vast. Het resultaat is een filmisch dagboek: reflectiemomenten langs de rivier, levendige taferelen op lokale bazaars en een betekenisvol bezoek aan een genezer. Door haar lens zien we een dag vol ontdekking en persoonlijke groei — een intiem portret dat zowel de hartslag van de stad als haar innerlijke wereld weerspiegelt.

2. Voiceless / Saadat Sataeva / Kirgizië / 2025 / 15’
Voiceless is een essayfilm over een langeafstandsrelatie tussen twee jonge vrouwen — de één in Oekraïne, de ander in Kirgizië. Hun gezichten blijven verborgen. De camera richt zich op hun alledaagse omgevingen: stille huizen, voorbijglijdende landschappen, sporen van hun aanwezigheid. Hun band ontvouwt zich via tekstberichten en stille telefoongesprekken, waar emoties voelbaar zijn in pauzes, blikken en hetgeen wat niet benoemd word. Zo ontstaat een tedere meditatie over queer liefde, scheiding en stille vormen van communicatie die blijven bestaan ondanks afstand en onzichtbaarheid.

3. Lady of Heaven / Darya Andijan / Nederland / 2024 / 9’
Een reis door de hemel op een vliegend tapijt met Darya Andijan en haar grootmoeder, die net is vrijgelaten uit een concentratiekamp in Xinjiang, China. Terwijl ze zweven, verandert het tapijt in een wandtapijt van Soemerische mythen, dromen en gefragmenteerde herinneringen, waarin het verleden en het heden van moederlijke geschiedenis in Turkestan met elkaar verweven raken.

4. Balqaş Jyry / Artcom / Kazachstan / 2025 / 19’
In dit video-essay, gewijd aan het Balqaşmeer, gebruiken de kunstenaars van het Artcom-collectief de vorm van epische poëzie (zhyr) en de traditie van 'qazaqylyq' om de diepe band tussen mens en natuur te verbeelden. Een band die werd gebroken door kolonialisme, industrialisatie en ecologisch geweld. Hun doel is om het meer opnieuw stem en kracht te geven: zijn vermogen tot verzet, zijn recht op herstel en zijn toekomst.

Performance door Darya Andijan: Lady of Heaven
Lady of Heaven is een 15 minuten durend expanded cinema-stuk, met een soloperformance van kunstenares Darya Andijan. Hierin probeert zij een telefoongesprek te voeren met haar gevangen grootmoeder — zowel binnen als buiten de film.

Tekenworkshop:
Een hands-on workshop die het concept van Asianness onderzoekt door de lens van Aziatische cinema. Film wordt ingezet als katalysator om culturele identiteit te onderzoeken en opnieuw vorm te geven. Deelnemers werken met iconische scènes, objecten en momenten uit films en creëren experimentele visuele reacties — krabbels, schetsen en composities — die hun indrukken en ervaringen weerspiegelen. Als onderdeel van het Asian Movie Night Seasonal Festival worden deelnemers uitgenodigd om de grenzen van Asianness opnieuw te verbeelden door kleur, textuur en vorm, waarbij vluchtige filmbeelden worden omgezet in persoonlijke visuele definities van cultuur.

Programma
Donderdag 6 november

18:30 Deuren open
19:00 Introductie
19:05 - 20:10 Short Film Program Part II, Experimental Cartographies of Love, Loss, and Memory
20:10 - 20:25 Performance door Darya Andijan
20:25 - 21:00 Tekenworkshop

Toegangskaarten
€4.00 (Studenten tarief €2.00)
Kaarten reserveren via info@plaatsmaken.nl

Malika Mukhamejan is curator en filmmaker die diverse stemmen in de Centraal-Aziatische cinema belicht, met een focus op vrouwenrepresentatie en gemeenschapsvorming via film. Mukhamejan is oprichter van QYZQARAS, een filmfestival in Almaty dat zich richt op vrouwelijke filmmakers.

QYZQARAS is een onafhankelijk platform en jaarlijks filmfestival in Almaty (Kazachstan) dat in 2023 is opgericht. Het festival versterkt vrouwenstemmen in de cinema, met bijzondere aandacht voor Centraal-Azië. Het festival bevraagd dominante narratieven, ondersteunt nieuwe makers  en bied ruimte aan ondervertegenwoordigde perspectieven via filmvertoningen, gesprekken en educatieve projecten. Het motto — “women’s perspectives through the lens of cinema”— weerspiegelt de toewijding aan feministische curatoriële praktijken en de opbouw van een transnationale gemeenschap van kunstenaars, denkers en publiek.

Asian Movie Night (AMN) is een diasporisch filmplatform in Nederland. Het werd opgericht als directe reactie op het structurele gebrek aan Aziatische representatie in de Nederlandse cultuursector. AMN brengt radicaal andere verhalen en esthetieken naar een breed publiek, in samenwerking met diverse culturele instellingen. Met een interdisciplinaire aanpak die film, beeldende kunst, design en gesprekken samenbrengt, daagt AMN het idee van 'Asianness' uit door landsgrenzen en vaste identiteiten te doorbreken.

Darya Andijan is geboren in de Oeigoerse regio en gevestigd in Nederland. Haar werk verweeft mythen, poëzie en familiegeschiedenis om onderdrukking en koloniale uitwissing te bevragen. Met film, performance en schrijven reconstrueert zij gefragmenteerde geschiedenissen en versterkt zij vrouwenstemmen in Centraal-Azië. Zo creëert zij plekken waar vergeten geschiedenissen herinnerd en opnieuw verbeeld worden.

Asian Movie Night

Nu te zien: de resultaten van de derde Ploegendienst, onderdeel van het programma H0ha. 

Ploegendienst 3 | Moni Zwitserloot, Hussel Zhu & de Feministische Handwerkpartij
Werkperiode: Juni-september 2025
Herfstsamenscholing: 18 - 20 september 2025
Te bezoeken: 22 september t/m 5 december 2025

H0ha is een programma waarin dichters, beeldend kunstenaars, activisten en publiceerders worden uitgenodigd om in zogenaamde 'Ploegendiensten' te komen (samen-)werken bij Plaatsmaken. Ieder seizoen komt daar een Samenscholingsweek van, waarin activiteiten gebundeld worden tot een uitbundig geheel van artistiek en sociaal experiment. We werken voor dit programma samen met kunstcollectief Sunflower Soup en curator Lenn Cox. De Herfstsamenscholing vond plaats van 18 - 20 september. 

Ololyga is een Oud-Grieks woord dat verwijst naar het hoge, afgrijselijke, ijzingwekkende gekrijs van een vrouw*. Het zijn geluiden die vrijkomen bij intense pijn of intens plezier.


De gemeenschappelijke vraag in deze Ploegendienst is hoe het lichaam een plek kan zijn voor verzet. Dit verzet is niet bombastisch en in-your-face, zoals we dat misschien kennen, maar juist ingetogen, subtiel en subversief. In de etsen, textielwerken, prints, teksten en andere ingrepen in de ruimte laten de kunstenaars zien hoe zij weerstand bieden aan heersende ideeën in de maatschappij en omarmen ze lichamen, zowel menselijk als meer-dan-menselijk, die niet voldoen aan de norm. De werken vragen aandacht en concentratie van de kijker en nodigen uit om in te duiken, deel te nemen en je eigen verwachtingen te bevragen en bij te stellen.

In het essay ‘Gender of Sound’ van Anne Carson wordt beschreven hoe in de klassieke Griekse cultuur speciale festivals plaatsvonden waar vrouwen deze geluiden konden laten horen buiten de grenzen van de stad: de ruimte van de geciviliseerde man. De man die de rede opwerpt als blokkade om emoties buiten de deur te houden, moet niets hebben van een persoon die aan alle kanten lekt. De persoon die twee ‘monden’ heeft, een bovenste en een onderste. Eén waarmee onuitsprekelijke dingen gedaan worden en één waarmee onuitsprekelijke dingen gezegd worden. Deze persoon met al diens schrikbarende, oncontroleerbare lichamelijkheid, met al diens lichaamssappen en geschreeuw, staat dichter bij de wereld van de dieren dan bij die van de ontwikkelde mens, oh oeps, cisgender-man.

De figuur van Sheela Na Gig in de etsen van Emmeline de Mooij (Feministische Handwerk Partij) laat dit heel direct zien. We zien een oud lichaam dat evenveel bestaat uit vulva als mond, met handen die de genitaliën openspreiden. De figuur werd vaak uit steen gehouwen en op gebouwen geplaatst, veelal Middeleeuwse kerken in Ierland. De reden hiervoor is onduidelijk, maar wat we wel weten is dat de figuur veel ouder is dan het christendom. Die werd beschouwd als een heksachtige figuur, verbonden met schemering, transitie en transformatie. Een entiteit die evenveel dood als leven in zich bergt. Emmeline bevraagt via Sheela Na Gig actuele onderwerpen als wie aanspraak kan maken op seksualiteit. Is dat voorbehouden aan jonge lichamen? Waarom kijken we niet raar op van een oudere man die zijn seksualiteit toont en kan een oudere vrouw dat niet doen?

In de tekst ‘Vruchtvlees’ van Moni Zwitserloot is er veel ruimte voor een ander perspectief op het lichaam. Die gebruikt het horrorstijlmiddel ‘goorheid’ als manier om onze blik over wat een lichaam kan ervaren uit te dagen. Moni begon met de vraag of het mogelijk is om met lichaamssappen te etsen. Vervolgens ontstond daaruit diens tekst. Geïnspireerd door een alledaags gevoel van hoe het is om een velletje van je nagel te trekken neemt die ons mee in sensaties die veel verder gaan dan dat. De tekst is te lezen op de achterkant van de etsen, die sierlijk bewegen aan dunne kettingen hangend aan het plafond.

Geïnspireerd door de Japanse Chōjū-giga-rollen, waarin apen, kikkers en konijnen menselijke rollen aannemen, gebruikt Hussel Zhu de kikker (of pad) als middel om subtiele kritiek te leveren op contexten waarin politieke expressie wordt onderdrukt. Zijn etsen zijn als een ‘mes in het water’, scherp maar ingetogen. We zien kikkers in vele gedaanten: vermomd als bodhisattva (in sommige vormen van het boeddhisme is dit een wezen (sattva) dat naar verlichting (bodhi) streeft), vastgespijkerd in de hoek als een papieren vloek, of hangend aan de wilgentak van Guanyin: de godin van de barmhartigheid. Achterin de ruimte zien we een groter werk waar de kikvors is omringd met gele en gouden lijnen, kleuren die in China worden geassocieerd met macht. De bezoeker wordt uitgenodigd de macht zelf uit te dagen en diens spoor achter te laten op het werk.

Ook in het werk van Margreet Sweerts (Feministische Handwerk Partij) wordt de bezoeker uitgedaagd. Witte vlaggen met etsen in de hoeken, staan bewegingsloos in de ruimte. Het werk wacht op activering door twee mensen. Het wil de weerstand van de lucht voelen en als verlengstuk dienen van lichamen die het in gang zetten. Het roept op tot samen bewegen en komt voort uit de vraag: waar geven we ons aan over? Geven we ons over aan harde krachten die alle menselijkheid uit ons persen? Geven we ons over aan een maatschappij die crippled, femme, queer of translichamen onzichtbaar wil maken?

De witte vlag wordt vaak begrepen als een taboe in hedendaags activisme. Helemaal als dat vanuit een westers, wit perspectief wordt ingezet. Kijk je van dichtbij, of heb je de vlaggen vast, dan zie je dat ze niet wit zijn. Ze hebben een geschiedenis van aanraking. Ze zijn niet passief, maar vragen om verbinding en reflectie op het lichaam van de drager. Misschien wil je, terwijl je in de ruimte van Plaatsmaken bent, een andere bezoeker vragen om samen naar buiten te gaan, de vlaggen aan elkaar te knopen en te voelen hoe de wind de stof bespeelt.

Als collectief hebben de vier deelnemers een muziekvideo gemaakt waarbij ze uit zijn gegaan van hun gemene deler: het onderdrukken van rauwe energie. In de video geven ze ruimte aan de geluiden die op dat moment in hen leefden. Is het misschien een moderne versie van ololyga? Voelen we ons nog steeds ongemakkelijk bij het uiten van dit soort geluiden? Mogen ze al binnen de grenzen van de stad gehoord worden?

* In deze tijd zou vrouw vertaald kunnen worden als iedereen die zich niet identificeert als cisgender-man. Een cisgender persoon is iemand van wie de genderidentiteit overeenkomt met het geboortegeslacht.

Nu te zien | Ploegendienst 3

Op 11 oktober gaan we monoprinten op textiel, in de patch making workshop 'Monomill II' van Hospitalityclub.

Deze workshop is verbonden aan het plan om speciale zeilen voor Molen de Kroon de ontwikkelen. We nodigen je uit om mee te komen brainstormen en ontwerpen. Tijdens deze workshop creëer je sjablonen die we met behulp van monoprint technieken, ecologische inkten en restmaterialen op stof gaan drukken. Hospitalityclub neemt de foto’s van jouw ontwerpen op in het beeldarchief. De gemaakte patches mag je zelf mee naar huis nemen. 

INFORMATIE
Wanneer | zaterdag 11 oktober tussen 12:00 en 16:00.
Toegang | gratis, open inloop

Wil je verzekerd zijn van een plekje? Meld je dan aan via info@plaatsmaken.nl o.v.v. Workshop Mono Mill II - 11 oktober.

Educatieprojecten i.s.m. Plaatsmaken
Hospitalityclub is een kunstenaarsinitiatief van Mirka Farabegoli en Krista Burger. De afgelopen jaren zijn er in samenwerking met Plaatsmaken verschillende projecten ontwikkeld. In 2023 en 2024 realiseerden ze twee grotere projecten, waaronder een vlaggenproject met leerlingen van basisschool Ibn-i Sina. De kinderen gebruikten verschillende druktechnieken om stoffen te bedrukken. Deze vlaggen hangen nu bij meer dan vijftig lokale winkeliers en worden gebruikt bij evenementen. Met deze projecten zetten ze in op samenwerking met scholen en andere partijen in de wijk. Voor 2025 werken we aan een plan rond de wieken van Molen de Kroon. 

Monomill II | Patch making Workshop

Plaatsmaken heeft twee nieuwe leden in haar Raad van Toezicht; Ralph Dassen en Ide André.

Met de komst van Ralph Dassen hebben we na het vertrek van Jenny Doest opnieuw een ervaren Arnhemse culturele bestuurder in huis. We kozen er daarnaast voor om een extra lid aan te stellen die vanuit artistiek-inhoudelijke invalshoek kijkt, en verwelkomen graag kunstenaar Ide André als Plaatsmaker. Met veel plezier stellen we ze aan je voor. We verheugen ons op de samenwerking! 

"Ik ben beeldend kunstenaar en woon en werk nu ruim tien jaar in Arnhem. Mijn werk vertrekt in eerste instantie vanuit de schilderkunst, maar maakt steeds vaker uitstapjes naar sculptuur, performance, video en/of geluid. Naast mijn eigen praktijk ben ik een van de vaste studiopraktijkdocenten op de Fine Art-afdeling van AKI ArtEZ in Enschede.

Vanuit mijn schilderen heb ik altijd een interesse gehad in grafische technieken, mede doordat het vaak directe fysieke methodes zijn. Ook heb ik een voorliefde voor plekken en initiatieven waar ruimte wordt gecreëerd om samen te komen – om vanuit samenzijn te denken, doen en vooral te maken. Plaatsmaken is een plek waar dat onder andere samenkomt. Ik vind het dan ook erg leuk om dat vanuit de Raad van Toezicht te mogen ondersteunen waar nodig is."

“I always think there is a mystical understanding between the moon and the street,
like between two sisters who have grown old together
and no longer need any language to communicate with each other.”
— Tove Ditlevsen

"Dat gevoel — dat iets spreekt zonder woorden — herken ik.
In kunst. In poëzie. In stilte.
In de manier waarop een gedachte, een beeld of een blik ineens iets opent
en even alles met elkaar verbindt.

Ik ben Ralph Dassen, directeur-bestuurder van Focus Filmtheater Arnhem,
vader van twee jongens, en al drie jaar onderweg met dat ene boek,
dat hardnekkig blijft steken rond de dertigduizend woorden.
Ik beweeg me graag tussen werelden — tussen woord en beeld, tussen praktisch organiseren en wegvallen in dromen.

Ik hou van kunst die durft te verdwalen,
van taal die schuurt en troost,
van kleuren die nét te fel zijn,
en van makers die zich niet laten temmen.

Daarom voel ik me thuis bij Plaatsmaken:
een plek waar kunstenaars experimenteren, falen, schitteren —
waar dingen ontstaan die nog geen naam hebben.

Als nieuwe toezichthouder hoop ik bij te dragen aan het creëren van ruimte —
ruimte om te maken, te twijfelen, te onderzoeken.
Ruimte waarin kunst en poëzie blijven ademen.

En ja — altijd met een kop koffie in de buurt.

Ik verheug me om jullie te ontmoeten en me binnenkort Plaatsmaker te mogen noemen!"

Nieuwe leden RvT

Op de muur voor Plaatsmaken is sinds deze week een nieuwe muurschildering te bewonderen, met daarin een gedicht van Terra van Dorst.

Plaatsmaken kreeg de vraag vanuit de gemeente Arnhem om mee te denken over een nieuwe invulling van de muur bij onze buren van Oostdam Meubelstoffen. Er was overlast van graffiti en sowieso kon de muur wel een fris idee gebruiken. We stelden voor om een jonge Arnhemse dichter een gedicht over de wijk te laten schrijven en dat op de muur aan te laten brengen. Terra van Dorst schreef een treffende ode aan Klarendal. Dit gedicht werd door Between The Lines vormgegeven en daarna geschilderd in een Delfts blauwe collage, waarin behalve het gedicht ook de molen, Oostdam en Plaatsmaken een plekje kregen. De muurschildering is vorige week voltooid. Het is prachtig geworden! We zijn blij en trots dat we opnieuw (na het bestickeren van de elektrakasten) een bijdrage mochten leveren aan het verfraaien van onze wijk.

Nieuwe muurschildering

Er staan de komende maanden weer nieuwe workshops op de planning.

Altijd al willen leren zeefdrukken? Of wil je met analoge fotografie leren werken? Voor de volgende workshops kun je je nog inschrijven:

Vrijdag 21 november | Workshop zeefdruk (beginners) (VOL)
Zondag 30 november | Workshop Pinhole fotografie (NOG 1 PLEKJE VRIJ)

Lees hier meer over de workshops en hoe je je kunt aanmelden.

Workshops november

Op vrijdag 21 november staat er weer een zeefdrukworkshop gepland. Inschrijven kan nog!

Heb je altijd al willen leren zeefdrukken? Of wil je de techniek en basisvaardigheden weer even opfrissen? Kom dan zeefdrukken op 21 november. 

nl

en

Search

Back

Elke zaterdag geopend!

Vanaf 10 januari openen we elke zaterdag onze deuren! Tussen 13.00u en 17.00u ben je welkom om onze tentoonstelling te komen bekijken.